تبلیغات
قرارگاه سایبری ثارالله

قرارگاه سایبری ثارالله
السلام علیک یا ثارالله

درباره فضای سایبر چه می‌دانید؟ عرصه پنجم نبردها دارای چه ویژگی‌هایی است؟ چه ارتباطی میان امنیت ملی و فضای سایبر وجود دارد؟ جنگ سایبری چگونه خواهد بود؟ برای روشن شدن این سوالات با گزارش ویژه مشرق همراه شوید....

 از ظهور کلمه فضای سایبری نزدیک به چهل سال می‌گذرد و در طول این مدت، دانشگاهیان، نظریه‌پردازان و استراتژیست‌ها بر چگونگی بروز درگیری در این حوزه جدید متمركز بوده‌اند. با این حال هنوز هم در مورد ویژگی‌های متفاوت آن، كه در آینده باید انتظار آنها را داشته باشیم.

با توجه به ورود فضای سایبر به تمامی عرصه‌های زندگی افراد از موضوعات علمی گرفته تا کار، سرگرمی، اقتصاد، آموزش و ارتباطات، در صورتی که مهاجم بتواند سرویس‌های اینترنتی را از کار بیاندازد، می‌تواند نارضایتی عمومی ایجاد کند که زمینه‌ساز براندازی نرم است.

در این نوشتار به دنبال تبیین فضای سایبر و ویژگی‌های آن، ارتباط میان فضای سایبر، جنگ سایبری و تهدید امنیت ملی كشورها را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

فضای سایبر چیست؟

فضای سایبر (Cyberspace) عبارتی است كه در دنیای اینترنت، رسانه و ارتباطات بسیار شنیده می‌شود؛ به نظر می¬رسد بكارگیری این اصطلاح در اینزمینه و برای ارجاع به امور فنی به آن رنگ و بویی صرفا فنی و مكانیكی داده باشد. ملاحظه دقیق‌تر این اصطلاح نشان می‌دهد كه این واقعیت، وجوه و جنبه های متنوعی از جمله خصلت های روانشناختی قابل توجه نیز دارد. در منابع موجود آمده است كه:واژه سایبر از لغت یونانی Kybernetes به معنی سكاندار یا راهنما مشتق شده است. نخستین بار این اصطلاح "سایبرنتیك" توسط ریاضیدانی به نام نوربرت وینر در كتابی با عنوان "سایبرنتیك و كنترل در ارتباط بین حیوان و ماشین"[1] در سال 1948 بكار برده شده است. سایبرنتیك علم مطالعه و كنترل مكانیزم ها در سیستم‌های انسانی، ماشینی (و كامپیوترها) است.

 

سایبر پیشوندی است برای توصیف یك شخص، یك شی، یك ایده و یا یك فضا كه مربوط به دنیای كامپیوتر و اطلاعات است. در طی توسعه اینترنت واژه های تركیبی بسیاری از این كلمه سایبر بوجود آمده است كه به تعدادی از آنها اشاره می¬كنیم: فضای سایبر (Cyberspace)، شهروند سایبر (Cybercitizen) ، پول سایبر (Cybercash)، فرهنگ سایبر (Cyberculture )، راهنمایی فضای سایبر ( CyberCoach ) ، تجارت سایبر ( Cyberbussines ) ، كانال سایبر ( Cyberchannel ) و ....

واژه "فضای سایبر" را نخستین بار ویلیام گیبسون نویسنده داستان علمی تخیلی در كتاب نورومنسر "Neuromancer" در سال 1984 به كار برده است.[2]

 

 

تبیین اجمالی مفهوم قدرت و فضای سایبر

بنابر ادبیات کلاسیک و مدرن سیاست، قدرت همواره در زمینه معنا می‌یابد و رشد سریع فضای سایبر زمینه‌ا‌ی جدید و مهم در سیاست جهان است. هزینه‌ی پایین ورود، گمنامی و نامتقارن بودن در آسیب‌پذیری، بدین معناست که بازیگران کوچکتر در فضای سایبر نسبت به حوزه‌های سنتی‌تر سیاست جهانی ظرفیت بیشتری برای اعمال قدرت سخت و نرم دارند. تغییرات بوجود آمده در اطلاعات همیشه تاثیر مهمی بر قدرت داشته‌اند، اما حوزه‌ی سایبر یک محیط مصنوعی جدید و غیرقابل پیش‌بینی است.

ویژگی‌های فضای سایبر برخی از اختلافات قدرت بین بازیگران را کاهش داده و بدین ترتیب مثال خوبی از پراکندگی قدرت را که ویژگی سیاست جهانی در قرن حاضر است، به نمایش می‌گذارد. قدرت‌های بزرگ نخواهند توانست به اندازه‌ی حوزه‌هایی چون دریا و خشکی بر این حوزه مسلط شوند. نکته‌ی دیگری که فضای سایبر بر آن تاکید می‌کند این است که پراکندگی قدرت به معنای برابری قدرت یا جایگزینی دولت‌ها به عنوان قدرتمندترین بازیگران سیاست جهانی نیست.[3]

جوزف نای پدر قدرت نرم درباره فضای سایبر می¬گوید: قدرت بر اساس منابع اطلاعاتی چیز جدیدی نیست؛ اما قدرت سایبری حرف جدیدی به همراه دارد؛ تعاریف متعددی برای فضای سایبر وجود دارد اما عموما "سایبر" پیشوندی است که معنای فعالیت‌های مرتبط با کامپیوتر و الکترونیک را می‌رساند. بر اساس یکی از تعاریف، "فضای سایبر یک حوزه‌ی عملیاتی است که به منظور بهره‌برداری از اطلاعات از طریق سیستم‌های به هم پیوسته و زیرساخت یکپارچه‌ی آنها، با استفاده از علم الکترونیک شکل گرفته است." قدرت به زمینه بستگی دارد و قدرت سایبری به منابعی که قلمرو فضای سایبر را شکل می‌دهند.[4]

 

بعضی وقت‌ها فراموش می‌کنیم که فضای سایبر تا چه حد تازگی دارد. در سال 1969، وزارت دفاع تحت پروژه‌ی ARPANET شروع به اتصال محدود چند کامپیوتر کرد، و در سال 1972 کدهای تبادل داده‌ (TCP/IP) ایجاد شدند تا یک اینترنت اولیه را که قادر به مبادله‌ی بسته‌های اطلاعات دیجیتال باشد، تشکیل دهند.

 

سیستم نام دامنه‌ی آدرس‌های اینترنتی در سال 1983 شروع شد و اولین ویروس‌های کامپیوتری در حدود همان زمان بوجود آمدند. شبکه‌ی جهانی (World Wide Web) در سال 1989 آغاز به کار کرد؛ معروفترین موتور جستجو، یعنی گوگل، در سال 1998 تاسیس شد و دایرة‌المعارف منبع باز ویکیپدیا در سال 2001 آغاز به کار کرد. در اوخر دهه‌ی 1990 شرکت‌های تجاری استفاده از فن‌آوری جدید را آغاز کردند تا تولید و فروش را در زنجیره‌های پیچیده‌ی تامین جهانی تغییر دهند. پهنای باند و مزارع سرور برای پشتیبانی از "پردازش ابری" ، که طی آن شرکت‌ها و افراد می‌توانند داده‌ها و نرم‌افزارهایشان را در وب ذخیره کنند، تنها همین اواخر بوجود آمده‌اند ICANN (شرکت اختصاص اسامی و شماره‌ها در اینترنت) در سال 1998 بوجود آمد، و دولت آمریکا تنها از ده سال پیش توسعه‌ی طرح‌های ملی جدی برای امنیت سایبری را آغاز کرده است. در سال 1992، تنها یک میلیون کاربر اینترنت وجود داشت؛ طی 15 سال این رقم به یک میلیارد رسید. در همان اوایل، طرفداران آزادی اندیشه اعلام کردند که "اطلاعات می‌خواهد آزاد باشد" و اینترنت را به عنوان پایان کنترل حکومت‌ها و "مرگ فاصله‌" ترسیم کردند. در عمل، حکومت‌ها و قلمروهای جغرافیایی هنوز نقش مهمی ایفا می‌کنند، اما پراکندگی قدرت چیزی است که در این حوزه بارز است.[5]

با توجه به رشد روز افزون کاربران سایبری و عدم شناسایی کاربران در این فضا و همچنین حرکت جهان به سمت استفاده فراگیر از تکنولوژی سایبر در کنار دیگر ویژگی¬های فضای سایبر، عملا زمینه تغییر رقابت¬های دو طرفه وحتی چند طرفه از زمین، هوا، دریا و حتی فضا، به سمت عرصه پنجم رقابت سوق پیدا می¬کند، لذا جنگ سایبری یا نبرد مجازی[6] در این صورت اهمیت پیدا می¬کند.

 

اگر چه ایالات متحده مبدع اولیه فضای اینترنت بوده است و هنوز جای این سوال باقی است که چرا ایالات متحده اقدام به گسترش اینترنت در عرصه جهانی کرده است، لکن با توجه به حجم گسترده داده در این فضا، به نظر می¬رسد ایالات متحده نیز یکی از طرف¬هایی باشد که در عرصه پنجم نبردها، ضربه پذیر و قابل نفوذ باشد و تا حدودی رصد و یا نظارت بر فضای سایبر از کنترل آمریکا خارج شده است.

با توجه به پراکندگی قدرت و بهم خوردن توازن قدرت¬ها در فضای سایبری، دیگر بزرگ یا کوچک بودن طرف¬های درگیر در فضای سایبر مهم نبوده و تنها تخصص، هوش، خلاقیت در استفاده از فضای سایبر مورد استفاده قرار می¬گیرد؛ از همین رو، قرارگاه سایبری آمریکا به دنبال اهمیت فضای سایبری تشکیل می¬شود تا با آموزش نیرو در سطوح مختلف سنی، برای آینده¬ای نه چندان دور آمادگی¬های لازم برای مقابله با تهدید سایبری را کسب کند.

"قرارگاه فرماندهای سایبری آمریکا" (USCYBERCOM) یکی از قرارگاه‌های فرعی نیروهای نظامی آمریکا است که زیر نظر "قرارگاه فرماندهی استراتژیک آمریکا" (USSCOM) فعالیت می‌کند. در 23 ژوئن 2009، رابرت گیتس (Robert Gates)، وزیر دفاع وقت، به فرمانده قرارگاه استراتژیک آمریکا دستور تأسیس قرارگاه سایبری را داد.

 

اعلام تشكیل قرارگاه سایبری آمریكا

این قرارگاه در مجموعه "فورت‌مید" (Fort Meade) مریلند واقع شده و فرماندهی آن بر عهده ژنرال کیث بی. الکساندر است. قابل ذکر است که این قرارگاه در ساختمان "آژانس امنیت ملی آمریکا" (NSA) قرار داشته و فرمانده آن به طور همزمان ریاست آژانس امنیت ملی را نیز برعهده دارد.[7]

 

ژنرال الکساندر از سال 2005 ریاست آژانس و از سال 2010 نیز به عنوان فرمانده قرارگاه سایبری منصوب گشت. قرارگاه سایبری فرماندهی عملیات‌های فضای مجازی را متمرکز کرده، منابع سایبری موجود را سازماندهی نموده، دفاع از شبکه‌های نظامی آمریکا و نیز تهاجم به شبکه‌ها کشورهای دیگر را هماهنگ می‌کند

 

در همین راستا، استراتژی جدید آمریکا نیز در فضای سایبر در سال 2011 منتشر می¬شود و وزارت دفاع آمریکا به بازتعریف فضا و تهدید سایبری پرداخته است.

 

 

این راهبرد، آمریکا را ملزم می¬کند، در صورت بروز هرگونه تهدید سایبری از جانب هر کشوری، پس از برآورد سایر گزینه ها از تمام ظرفیت قدرت نظامی خود علیه کشور تهدید کننده استفاده کند؛ از سوی دیگر، تشکیل سازمان¬ها و مؤسسات علمی دیگر همچون یارپا و دارپا نیز، از دیگر تلاش¬های آمریکا برای مقابله با تهدیدات سایبری است.

بخش تحقیقات فنی وزارت دفاع آمریكا موسوم به آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته دفاعی (DAPRA) هم ‌اكنون در حال تكمیل پروژه میدان سایبری ملی است: ماكت اینترنتی برای شبیه‌سازی جنگ و اطلاعات سایبری. پروژه میدان سایبری با هدف آزمایش تاكتیك‌ها و تكنیك‌های جدید از طریق بازیهای جنگ سایبری و نیز آموزش نیروهای سایبری طراحی شده است. ضمناً، راهبرد جدید مستلزم توسعه سلاح‌ها و ابزارهای سایبری جدید از قبیل ویروس‌های غیرفعال‌، برجهای دیده‌بانی سایبری و غیره است.[8]

(IARPA) " فعالیت پروژه¬های تحقیقات پیشرفته اطلاعات " نیز به عنوان بازوی اطلاعاتی در خدمت دارپا و وزارت دفاع امریکا به دنبال جمع آوری و تحلیل داده¬ها در سطوح مختلف از جمله فضای سایبری است.[9]

 

تمام این اقدامات، تنها گوشه¬ای از فعالیت¬های ایالات متحده امریکا در راستای بالا بردن امنیت، دفاع و مقابله با تهدیدات سایبری است.

جنگ سایبری چیست؟

در طول تاریخ، جنگ به انواع گوناگونی دسته‌بندی و طبقه‌بندی شده است. انواع جنگ و تركیب دیگر مفاهیم با آن، برای خلق یا تعریف پدیده‌ای جدید در عرصه منازعات انسانی، چنان گسترش یافته است كه رسیدن به دریافتی مناسب از همه آنها بر اساس تنها یك نگرش خاص یا یك زاویه دید معین، بعید به نظر می‌رسد

در كنار انواع نبردهای كلاسیك و مدرن و با تسهیل روش‌های ارتباطات و بالا رفتن ارزش اطلاعات نسبت به قبل، دستیابی، حفاظت و حتی تغییر در اطلاعات حریف، سبب تغییراتی در راهبردها و روش‌های جنگی شده است، جنگ اطلاعات بدون نیاز به زمینه‌های قبلی در جنگ كلاسیك همچون زمین، هوا و دریا، تنها به دنبال كسب سه عامل بالاست و از هر وسیله‌ای برای رسیدن به هدف خود بهره می‌برد.

 با توجه به شكل گیری جنگ اطلاعات و از سوی دیگر، ایجاد فضای مجازی یا فضای سایبر، عملا فضای سایبر به عنوان عرصه پنجم نبردها تعیین شده و جنگ اطلاعاتی بیشتر در این فضا در جریان است؛ با توجه به ویژگی‌های فضای سایبری (كم هزینه بودن، تبادل سریع اطلاعات، ناشناس بودن كاربر سایبری و...) عملا فضای سایبری در كنار كمك به عصر ارتباطاتف تهدیدی جدی روبروی امنیت ملی حكومت‌ها تلقی می‌شود و كشوری همچون آمریكا به دلیل رشد در عرصه فناوری اطلاعات و گره زدن خود با امكانات فضای سایبر، عملا تهدیدات سایبری را جدی گرفته و حمله سایبری را در حكم حمله نظامی دانسته و اعلام می‌كند به صورت جنگ سخت با تهدیدات سایبری برخورد خواهد كرد.

 

فارق از اینكه راهبرد سایبری آمریكا تا چه اندازه تبلیغاتی، روانی و یا جدی است، توجه به ویژگی‌ها، نكات مثبت و تهدیدات فضای سایبری برای كشوری همچون جمهوری اسلامی ایران بسیار مهم جلوه می‌كند، با وجود ورود اینترنت به ایران، با توجه به رشد فناوری ارتباطات و كاربران سایبری در سراسر كشور، ایران برای ورود كامل به عرصه سایبری چند قدمی فاصله داردغ لذا به نظر می‌رسد قبل از مواجهه با تهدیدات سایبری، می‌بایست خود را از هر جهت بیمه كرده و برای مقابله با تهدیدات سایبری اماده شود.

 

مسئله امنیت ملی

در یک نظام سیاسی، وظیفه دولت تامین امنیت ملی است. در واقع، برآیند تمامی وظایف و کارکردهای دولت در یک نظام سیاسی، تامین امنیت ملی به مفهوم امنیت تمامی افراد جامعه است. بنابراین می توان گفت که دولت، کارخانه ای است که محصول آن، امنیت است و بر اساس برداشت و تعریفی که از آن دارند، سیاست ها و راهبردهای خاصی را تدوین می کنند. بنابراین، اتخاذ یک سیاست امنیتی، مبتنی بر پیش فرض ها و انتظاراتی است که نخبگان سیاسی یک کشور در مورد امنیت ملی و موضوع و مصداق آن دارند. اینجاست که اهمیت نوع نظام سیاسی در تعیین موضوع و مصداق امنیت ملی مشخص می شود.

مسئله دنیای مجازی و فضای سایبر

با توجه به گستردگی و پیچده شدن و اهمیت فضای سایبری در جهان، ضرورت دارد قدرت برد استراتژیک و برد تاکتیکی نظام جمهوری اسلامی ایران در یک جنگ اطلاعاتی و سایبری بیش ار پیش افزایش یابد. بنابر این لازم است تا بسترهای لازم برای یک جنگ تمام عیار اطلاعاتی را به طور فزاینده تقویت نماییم و در مقابل برد استراتژیک و تاکتیکی دشمنان را در یک جنگ اطلاعاتی کاهش دهیم.

لازم است تا نظام جمهوری اسلامی به کمک نخبگان بتواند دکترین امنیتی خود را بطور جامع تر و با قبول حضور گسترده تر در فضای سایبر و جامع اطلاعاتی پی ریزی نماید. به نظر می‌رسد ایجاد سازمان پدافند غیر عامل و پلیس سایبری گامی مثبت لكن كوچكی است تا در عرصه فضای سایبر به منظور افزایش برد استراتژیک و راهبردی نظام، مسیری را به صورت پویا پی‌ریزی نماییم و مهمتر از همه خود در صدد آن براییم تا عمده ترین و بنیادی ترین نیازهای کاربران را در این فضا تولید و بازتولید نماییم.

هر چند این مسیر در میان بسیاری از نخبگان کشوری به انحاء مختلف پی ریزی شده است، اما سرعت فزاینده تحولات ما را بر آن خواهد داشت تا با جدیت و سرعت بیشتری به این امر همت گماریم. بدون تردید در حال حاضر، علم و تکنولوژی ای که روز به روز در کشورمان رو به شکوفایی خواهد رفت، قدرت ملی مان را در این عرصه نیز به تثبیت خواهد رساند. چرا که رسیدگی به افزایش سطح کیفی نیازهای کاربران از یک سو و تقویت پدافند غیر عامل در فضای سایبر از سوی دیگر، قدرت بخشی و قدرت افکنی ویژه ای را ترسیم خواهد کرد.

 

برای مطالعه بیشتر:

1- گزارش رند درباره جنگ سایبری

2- ویژگی‌های فضای سایبری و جنگ سایبری

3-مقابله با جنگ سایبری

4- تسلیحات سایبری

 

 

________________________________________

 

[1] - http://www.livinginternet.com/i/ii_wiener.htm

[2] - http://www.williamgibsonbooks.com/books/books.asp

[3] - http://belfercenter.ksg.harvard.edu/files/cyber-power.pdf

[4] - http://www.project-syndicate.org/commentary/nye65/English

[5] - http://computer.howstuffworks.com/cyberwar.htm

[6] - Cyberwarfare or cyber War

[7] - http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Cyber_Command

[8] - /http://www.darpa.mil

[9] - http://www.iarpa.gov/whatis.html

 

 

 

 

 




[ شنبه 12 فروردین 1391 ] [ 11:30 ب.ظ ] [ سرباز گمنام ]
درباره وبلاگ

نویسندگان
امار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب